Dutch Design Week 2026 door de food innovation lens

Forsight: Eindhoven x Design x Technology

In Eindhoven ontwikkelt het design discipline zich. Toen in 1997 Philips haar hoofdkantoor naar Amsterdam verplaatste, veranderde de infrastructuur van Eindhoven enorm. Eindhoven was niet langer meer de stad die rondom Philips was gebouwd. De vele lege fabrieksgebouwen vulde zich met jonge makers. In 1999 trad trendforecaster Lidewij Edelkoort aan als voorzitter van de Design Academy Eindhoven. Zij bracht de school en Eindhoven als designstad internationale allure en stimuleerde conceptuele, autonome richting. Vanuit concept en ambacht ontwikkelde de kernfilosofie ‘Design moet betekenis hebben en vragen stellen’. Zo’n 10 jaar later, vanaf 2010, werd de focus van designers verlegd naar duurzaamheid en materiaal. Er kwamen tal van biobased materialen en prototypes voorbij vanuit de kernfilosofie ‘Design moet de aarde herstellen’. En vanaf 2020 tot nu zitten we in de fase van mens en maatschappij, waarin tal van beleidsvraagstukken, sociale interventies en netwerken centraal staan vanuit de kernfilosofie ‘Design moet systemen veranderen’. Naar de toekomst toe zal high-tech en AI een steeds grotere rol spelen in het design discipline, zie het voorbeeld van de Aziatische hoornaar project van Accenture. De focus op high-tech en AI resulteert in algoritmes, biotech en digitale ethiek vanuit de kernfilosofie ‘Design geeft richting aan technologie’.

LEVEN ALS GRONDSTOF

De beste vrouwelijke hoofdrol van Dutch Design Week 2026 gaat naar Emma van der Leest met The Biodesign Warehouse, Department Store for Life. Als beacon van deze DDW-editie neemt ze je mee langs materialen en producten waar maken begint met groeien. Micro-organismen die kleurstoffen produceren, waterafstotende coatings maken, kleding maken en volledig composteerbaar multipurpose (piep)schuim produceren. Ontwerpen met de natuur, micro-organismen voor en met ons laten werken. Het warehouse laat tal van voorbeelden zien en bij de servicebalie kun je je melden voor opschaling en vermarkting van de toepassingen.

DDW26 The Biodesign Warehouse

ZONDER-MEER-BIJEN

Bij Accenture in het Innovation Powerhouse lopen we all the way mee in de AI-val van de Aziatische hoornaar. Van opsporen tot detecteren en van doden tot het volgen naar het nest. Het model en de keuzes hangen af van welk seizoen, welke plaats en welke plek de wesp in het systeem inneemt. Als een passie-project voor het behouden van talent heeft Accenture deze reis uitgewerkt, klaar voor opschaling en commercie en klaar om de bijen weer meer ruimte te kunnen geven, zodat de imkers geen slapeloze nachten meer hebben. Het artikel van Henk de Jonge ‘We maken ons druk om de wolf, maar wie stopt de Aziatische hoornaar?’ beschrijft het project tot in detail.

DDW26 Accenture
DDW26 Bijzonder

Studio Fava heeft de bij vrijaf gegeven door honing zonder bijen te ontwikkelen. Handig voor als ze er niet meer zijn (vanwege de Aziatische hoornaar) of om bijen alle ruimte te geven voor bestuiving en bevordering van biodiversiteit. Het is maar net door welke lens je kijkt. Ook hun product: suiker met gefermenteerde botanicals (het smaakt zelfs bloemiger dan echte honing) is ook klaar voor opschaling en open voor marktpartijen.

UITVINDEN VERSUS UITVENTEN

Dit is overigens een ontwikkeling die ik vaker tegen kom: uitvinders versus de opschalers. In de innovation journey van idee naar lancering zijn de uitvinders zelden degenen die de marktlancering zelf doen. Hier ligt een enorme kans voor bedrijven om de-tot-business-case-opgewerkte ideeën, prototypes en oplossingen naar de markt te brengen. 

DIERENWELZIJN, VROUWENRECHTEN EN DE ONGEMAKKELIJKE SPIEGEL VAN DESIGN

In het bio-art laboratory op zoek naar Scoby face kom ik een ander interessant project tegen: The Cluck van Fleur Hoenderboom. Een interactief design waar je de emoties van de kip die jouw ei gelegd heeft kunt (h)erkennen om hun welbevinden te ontdekken. Goodmorning lovely chick, how are you doing today? Zo’n 3 kilometer verderop zet Sanne Korswagen zich juist in voor de rechten van vrouwen. Vrouwelijke dieren wel te verstaan. Haar project Spoiled Milk gaat over de exploitatie van vrouwenlichamen in de zuivelindustrie. Sanne stelt vanuit haar feministische invalshoek vast dat de moederkoe hier niet om gevraagd heeft en brengt met haar installatie deze discussie op gang door vrouwen in de positie van koeien te zetten. Geinig detail is dat Spoiled Milk opgesteld staat in de must-see-exhibition Manifestations naast het project dat een ode brengt aan de clitoris. Achter het 18+ scherm speelt zich een theater van prachtige beelden af van versierde klitten om meer awareness te creëren over een onderwerp waar we te weinig van af weten. Vulva Art: Clit-pics is een project van Eros Heathen. Het vrouwelijk dieren-ongemak staat opgesteld naast het vrouwelijk genot, dat is Manifestions waar art, tech en fun samenkomen tot soms absurdistische installaties die dagenlang in je hoofd blijven spoken.

DDW26 Cluck Spoiled Milk Scoby

VOEDSEL OM TE VERTRAGEN, TE SPELEN EN TE VERANDEREN

Verscholen in de woonwijk achter Piet Hein Eek stap ik binnen bij Recharge #3. In deze voormalige garage, nu een prachtige woning, gaan de schoenen uit en vertraagt het tempo. Bij HuisKamerCollab draait het om opladen en voeden, om tempo doeloe en om aandacht voor elke hap. Filmmakers, ontwerpers, een componist, kunstenaar en architect brengen het hele proces samen: van bereiden en eten tot afwassen, opruimen en opnieuw aanbieden. Hun gezamenlijke vertrekpunt is soep, een minimale voedseleenheid waarin lichaam, omgeving en herinnering samenkomen. Een welkome tegenhanger van ons dagelijkse gerace, waarin we vaak alweer met het volgende bezig zijn voordat we het huidige hebben geproefd.

DDW26 - Recharge3
DDW26 - Hidden potential of food

Iets verderop nodigt Sofia Yotova me met Hidden Potential of Food uit om zelf met ingrediënten aan de slag te gaan. Maak je eigen kunstwerk van eten, met de belofte dat je het daarna opeet. Het brengt me uit mijn hoofd, dichter bij mijn intuïtie en terug naar jeugdherinneringen. Van vertragen en spelen naar het veranderen van het voedselsysteem.

Bij de Kazerne brengt Radical Food Chains ontwerpers, beleidsmakers, boeren, tuinders, retailers en innovators samen aan tafel. Tijdens het verbindend denktankdiner werden de eerste grondwetten voor een radicaal ander voedselsysteem bedacht. Want wie de voedselketen wil veranderen, moet niet alleen kijken naar wat er op ons bord ligt, maar juist ook naar wat daaraan voorafgaat. De verandering begint bij de grond én bij de mensen die samen besluiten het anders te doen.

DDW26 Kazerne

VLOEIBAAR GOUD EN EEN BADKUIP VAN AFVAL

Zoals elk jaar startte ik bij de Graduation Show en dit jaar trof ik tussen de honderden studenten twee bijzondere parels die paradoxen laten zien. ‘The Milk That Dreamt of Gold: A Fable from the Fountain’ van Audrey Ihirwe onderzocht hoe de melkveehouderij het fokken en de melkproductie van koeien stuurt voor economisch gewin, waarbij melk symbool staat voor vloeibaar goud. Geïnspireerd door de ervaringen van haar grootmoeder met koeien in Rwanda, liet ontwerpster Audrey Ihirwe zien hoe het romantische beeld van natuurlijke overvloed de intensieve sturing van de moderne melkveehouderij verhult.Voor ‘Bathing in Waste Streams’ verbrandde Sarah Maurer haar eigen huishoudelijk afval en verwerkte de as tot zeep, gegoten in de vorm van een badkuip. Het ontwerp maakt de paradox van schoonmaken zichtbaar: afval verdwijnt niet zomaar, want bij afvalverbranding in Zwitserland blijft ongeveer 20% achter als bodemas, die het milieu kan blijven beïnvloeden via uitloging en gasvorming. Door een industrieel afvalproces te vertalen naar een alledaags badritueel, bevraagt Maurer het idee dat afval verdwijnt zodra we het weggooien.

DDW26 DAE

PARADOXEN ALS STARTPUNT VAN INNOVATIE

Dutch Design Week laat zien waar het schuurt, wringt en soms ronduit ongemakkelijk wordt. Honing zonder bijen, melk als vloeibaar goud, afval dat niet verdwijnt. Maar bewustwording alleen verandert weinig. De echte innovatievraag is: welk handelingsperspectief bieden deze inzichten? Waar kunnen foodbedrijven, ontwerpers en andere ketenpartners het verschil maken? Juist door ongemakkelijke vragen te vertalen naar concrete experimenten, nieuwe businessmodellen en andere keuzes in de voedselketen, wordt design meer dan een spiegel. Dan wordt het een aanjager van verandering. De HEMA-ontwerpwedstrijd laat zien hoe een ontwerpuitdaging uitnodigt om met concrete oplossingen te komen. Want design hoeft niet bij het stellen van vragen te blijven. Innovatie begint wanneer we ideeën omzetten in oplossingen die hun weg vinden naar de wereld.

3 belangrijke lessen voor (food) innovators

#1. Stop niet bij bewustwording. Vertaal ongemakkelijke inzichten naar concrete experimenten, haalbare businessmodellen en oplossingen met impact.

#2. Verbind uitvinders met opschalers. Goede ideeën schalen zichzelf niet. Verbind creativiteit met de bedrijven, kennis en markttoegang die nodig zijn om innovaties tot leven te brengen.

#3. Daag het systeem uit, niet alleen het product. Kijk verder dan het schap, naar grondstoffen, productie, ketens en gedrag. Juist daar liggen kansen voor échte verandering.

DDW26